📍 ul. Szeroka 67-68, 80-835 Gdańsk
Żuraw Gdański to najstarszy zachowany dźwig portowy w Europie i symbol handlu Bałtyku XV-XVIII wieku. Ceglana konstrukcja z 1444 roku, unikalna w skali światowej — mechanizm dźwigowy napędzany był siłą ludzi biegnących w wielkich kołach napędowych.
Dwie ceglane wieże po bokach Motławy, między nimi drewniana konstrukcja z blokami i linami. Cztery koła napędowe (średnica 6 metrów każde) — w środku 4-8 ludzi biegło jak w kołowrotku, pociągając liny. Dźwig potrafił podnieść ładunek 2 ton (największy w tamtych czasach w Europie) — wystarczał do stawiania masztów statków (do 27 m).
Podczas rozkwitu Gdańska (XVII wiek) Żuraw obsługiwał kilkaset statków rocznie. Ładunki: bursztyn, drewno budowlane, zboże (Polska była wtedy głównym eksporterem zboża Europy), sól. Wszystkie ważne statki holenderskie, angielskie, francuskie zawijały do Gdańska.
Podczas II wojny zniszczony. Odbudowany 1957-1962. Dziś oddział Narodowego Muzeum Morskiego z eksponatami historii żeglugi bałtyckiej.
Godziny: wto-nie 10-18. Bilet: 22 zł. Widok z galerii dźwigu na Motławę i Wyspę Spichrzów — obowiązkowy.